Sơ đồ bài viết
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, hóa đơn điện tử (HĐĐT) đã trở thành giấy thông hành bắt buộc trong hầu hết các giao dịch kinh tế. Với sự ra đời của các quy định mới nhất trong năm 2025 và đầu năm 2026, nhiều chủ hộ kinh doanh đang lo lắng: Hộ kinh doanh có bắt buộc xuất hóa đơn điện tử không? Nếu không thực hiện thì rủi ro pháp lý ra sao? Bài viết này của phapche.edu.vn sẽ giúp bạn nắm trọn lộ trình và quy định hiện hành.
Vì sao hộ kinh doanh cần quan tâm đến hóa đơn điện tử?
Hiện nay, cơ quan thuế đang đẩy mạnh quản lý dựa trên dữ liệu lớn (Big Data). Việc sử dụng HĐĐT giúp ngành Thuế kiểm soát doanh thu thực tế, chống thất thu và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng.
Nếu bạn là chủ hộ kinh doanh mà vẫn thờ ơ với quy định này, rủi ro bị xử phạt hành chính hoặc bị ấn định thuế ở mức cao là rất lớn. Việc hiểu rõ câu hỏi hộ kinh doanh có bắt buộc xuất hóa đơn điện tử không sẽ giúp bạn chủ động hơn trong kế hoạch tài chính của mình.
Căn cứ pháp lý quy định về hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh
Mọi quy định hiện hành đều xoay quanh các văn bản pháp luật then chốt sau:
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP: Quy định nền tảng về hóa đơn, chứng từ.
- Nghị định 70/2025/NĐ-CP: Văn bản mới nhất sửa đổi, bổ sung một số điều về hóa đơn, chính thức thắt chặt lộ trình áp dụng HĐĐT đối với hộ kinh doanh quy mô lớn và lĩnh vực dịch vụ.
- Thông tư 78/2021/TT-BTC: Hướng dẫn thực hiện luật quản lý thuế và Nghị định 123.
Hộ kinh doanh có bắt buộc xuất hóa đơn điện tử không?
Câu trả lời ngắn gọn là: KHÔNG phải mọi hộ kinh doanh đều bắt buộc, nhưng đa số các hộ đang kinh doanh ổn định đều đã và sẽ thuộc diện bắt buộc.
Việc bạn có phải xuất HĐĐT hay không phụ thuộc vào 3 yếu tố:
- Phương pháp nộp thuế: Hộ kê khai chắc chắn phải dùng; hộ khoán thì tùy trường hợp.
- Quy mô doanh thu: Doanh thu càng lớn, trách nhiệm càng cao.
- Ngành nghề kinh doanh: Các ngành dịch vụ trực tiếp (ăn uống, bán lẻ) có lộ trình riêng.
Các trường hợp hộ kinh doanh BẮT BUỘC sử dụng hóa đơn điện tử
Dưới đây là 3 nhóm đối tượng không thể né tránh việc xuất HĐĐT trong năm 2026:
Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai
Theo Nghị định 123, tất cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên
Đây được xác định là hộ kinh doanh quy mô lớn theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Ngay cả khi bạn muốn nộp thuế khoán, nhưng nếu doanh thu chạm mốc 1 tỷ đồng/năm, cơ quan thuế sẽ yêu cầu bạn chuyển sang phương pháp kê khai và sử dụng HĐĐT.
Hộ kinh doanh lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ trực tiếp
Kể từ ngày 01/6/2025, các hộ kinh doanh sau đây bắt buộc phải xuất hóa đơn:
- Bán lẻ hàng hóa (cửa hàng tạp hóa, thời trang, điện máy…).
- Kinh doanh nhà hàng, quán ăn, khách sạn.
- Dịch vụ vui chơi giải trí, vé số điện toán.
Hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền khi nào?
Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền là vũ khí mới của ngành Thuế để quản lý các giao dịch nhỏ lẻ. Hộ kinh doanh bắt buộc áp dụng loại này nếu:
- Kinh doanh siêu thị, cửa hàng tiện lợi.
- Cung cấp dịch vụ ăn uống, đồ uống (Cafe, trà sữa…).
- Đặc điểm: Hóa đơn được xuất ngay khi khách trả tiền, kết nối trực tiếp dữ liệu với cơ quan Thuế, cực kỳ minh bạch.
Trường hợp hộ kinh doanh KHÔNG bắt buộc xuất hóa đơn điện tử
Bạn sẽ tạm thời thong thả hơn nếu thuộc nhóm:
- Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán: Có doanh thu thấp, quy mô nhỏ lẻ, không thường xuyên giao dịch với các doanh nghiệp cần hóa đơn đầu vào.
- Lưu ý: Dù không bắt buộc thường xuyên, nhưng nếu khách hàng yêu cầu hóa đơn hoặc cơ quan thuế kiểm tra đột xuất, bạn phải lên cơ quan Thuế để mua hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh (hóa đơn lẻ).
Loại hóa đơn hộ kinh doanh được phép sử dụng
Hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý để không xuất sai loại hóa đơn:
- Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan Thuế: Phổ biến nhất cho hộ kê khai.
- HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền: Dành cho nhóm bán lẻ, dịch vụ.
- Hóa đơn bán hàng: Đây là loại hóa đơn hộ kinh doanh sử dụng. Hộ kinh doanh không được phép xuất hóa đơn GTGT (VAT) 10% như công ty (trừ một số trường hợp đặc thù rất hiếm).
Trách nhiệm và rủi ro khi vi phạm
Nếu thuộc diện bắt buộc mà không thực hiện, bạn sẽ đối mặt với:
- Xử phạt hành chính: Mức phạt có thể lên tới 20.000.000 VNĐ cho hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng.
- Rủi ro ấn định thuế: Cơ quan thuế có quyền ấn định mức doanh thu cao hơn thực tế nếu bạn không chứng minh được bằng hóa đơn.
- Mất khách hàng: Các công ty, doanh nghiệp sẽ không mua hàng của bạn nếu bạn không thể xuất hóa đơn đầu vào cho họ.
Lưu ý quan trọng trong giai đoạn chuyển đổi 2026
Theo lộ trình quản lý mới, từ ngày 01/01/2026, hầu hết các hộ kinh doanh tại đô thị sẽ được khuyến khích hoặc bắt buộc chuyển dần sang phương pháp kê khai.
- Lời khuyên: Hãy chủ động chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật (máy tính, phần mềm hóa đơn, chữ ký số) ngay từ bây giờ. Việc làm quen sớm giúp bạn tránh được sự bối rối khi quy định siết chặt hơn vào giữa năm 2026.
Tóm lại, câu trả lời cho việc hộ kinh doanh có bắt buộc xuất hóa đơn điện tử không phụ thuộc rất lớn vào quy mô và cách thức bạn nộp thuế. Tuy nhiên, xu hướng xóa bỏ hóa đơn giấy là không thể đảo ngược. Việc tuân thủ sớm không chỉ giúp bạn ngủ ngon trước các đợt kiểm tra mà còn nâng cao uy tín trong mắt đối tác và khách hàng.
Bạn vẫn còn mơ hồ về cách sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử? Bạn lo lắng về việc kê khai thuế sao cho đúng để không bị phạt? Đừng để những rắc rối về pháp lý cản trở con đường làm giàu của bạn! Hãy tham gia ngay Khóa học đào tạo pháp luật cho kế toán công ty của Pháp chế ICA để làm chủ:
- Quy trình đăng ký và xuất hóa đơn điện tử chuẩn Nghị định 70/2025.
- Cách tối ưu thuế cho hộ kinh doanh từ khoán sang kê khai.
- Kỹ năng xử lý hóa đơn sai sót, hóa đơn bị hủy.
Mời bạn xem thêm:
