0

Giỏ hàng

Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính chi phí không?

  • Thanh Loan
  • 22/01/2026
  • 0
Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính chi phí hay không?

Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính chi phí không và khoản tiền thưởng có phải chịu thuế TNCN hay không là hai câu hỏi “kinh điển” mà bất kỳ kế toán hay chủ doanh nghiệp nào cũng phải đối mặt. Đây là khoản chi lớn nhất nhì trong doanh nghiệp, nhưng cũng là “vùng rủi ro” dễ bị cơ quan thuế bóc tách, truy thu nhất nếu hồ sơ không chặt chẽ. Bài viết dưới đây của phapche.edu.vn sẽ làm rõ các điều kiện để chi phí lương thưởng được trừ khi tính thuế TNDN và quy định về thuế TNCN đối với các khoản thưởng này.

Vì sao doanh nghiệp thường sai ở tiền lương, phụ cấp, thưởng?

Lương, thưởng và các khoản phụ cấp luôn là “tử huyệt” trong các kỳ thanh tra thuế. Nhiều doanh nghiệp dù đã hạch toán chi phí đầy đủ nhưng khi quyết toán vẫn bị loại, dẫn đến tăng số thuế TNDN phải nộp. Song song đó, việc hiểu sai về bản chất các khoản thưởng khiến doanh nghiệp khấu trừ thiếu thuế TNCN, dẫn đến bị phạt nặng về hành vi khai sai.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu hồ sơ pháp lý (Quy chế, Hợp đồng) hoặc nhầm lẫn giữa chi phí được trừ (TNDN) và thu nhập chịu thuế (TNCN).

Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính vào chi phí được trừ không?

Câu trả lời là CÓ, nhưng phải đáp ứng đủ các điều kiện khắt khe dưới đây:

Nguyên tắc chung để được tính chi phí hợp lý

Theo quy định của Luật Thuế TNDN, một khoản chi chỉ được chấp nhận là chi phí được trừ khi:

  1. Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
  2. Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp (Bảng lương, chứng từ thanh toán…).
  3. Quan trọng nhất: Phải được ghi rõ điều kiện hưởng và mức hưởng trong một trong các văn bản sau: Hợp đồng lao động, Thỏa ước lao động tập thể, Quy chế tài chính hoặc Quy chế thưởng của công ty.

Chi tiền lương – tiền công

Tiền lương là khoản chi phí cứng, được chấp nhận nếu:

  • Doanh nghiệp đã ký Hợp đồng lao động với nhân sự.
  • Có Bảng chấm công, Bảng tính lương khớp với thực tế.
  • Có chứng từ thanh toán (Phiếu chi hoặc Ủy nhiệm chi) có chữ ký đầy đủ của người lao động.
  • Lưu ý: Tuyệt đối không được hạch toán lương cho “nhân viên ma” (không đi làm thực tế) hoặc lương của chủ doanh nghiệp tư nhân/công ty TNHH MTV do cá nhân làm chủ (đây là chi phí bị loại).

Chi phụ cấp cho người lao động

Các khoản phụ cấp như: Phụ cấp trách nhiệm, chức vụ, ăn trưa, điện thoại, xăng xe… được tính vào chi phí nếu:

  • Được quy định cụ thể mức hưởng trong Hợp đồng lao động hoặc Quy chế lương.
  • Đối với phụ cấp ăn trưa/ăn ca: Nếu chi bằng tiền mặt thì không vượt quá mức quy định của Bộ LĐTBXH (hiện hành thường áp dụng mức tối đa 730.000đ/người/tháng để miễn thuế TNCN, còn thuế TNDN thì được trừ theo thực chi nếu có quy định).

Chi tiền thưởng cho người lao động

Tiền thưởng (thưởng Tết, thưởng doanh số, thưởng 30/4…) thường bị cơ quan thuế “soi” kỹ nhất. Để được tính chi phí, doanh nghiệp bắt buộc phải có:

  • Quy chế thưởng: Quy định rõ điều kiện thưởng (Ví dụ: Đạt doanh số X thì thưởng Y).
  • Quyết định thưởng: Của Ban giám đốc kèm theo danh sách nhân viên được thưởng.
  • Chứng từ chi: Phiếu chi hoặc chứng từ ngân hàng.

Nếu chi thưởng theo cảm tính, không có quy chế rõ ràng, khoản này sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý.

Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính chi phí hay không'
Tiền lương, phụ cấp, thưởng có được tính chi phí hay không’

Khoản tiền thưởng có phải tính thuế thu nhập cá nhân không?

Rất nhiều kế toán nhầm lẫn rằng “khoản này là tiền thưởng động viên nên không tính thuế”. Đây là sai lầm nghiêm trọng.

Nguyên tắc chung về thu nhập chịu thuế TNCN

Theo Luật Thuế TNCN, thu nhập từ tiền lương, tiền công là thu nhập chịu thuế. Do đó, về bản chất, hầu hết các khoản tiền thưởng đều là thu nhập chịu thuế TNCN.

Quy định cụ thể theo Thông tư 111/2013/TT-BTC

Căn cứ điểm e Khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, các khoản thưởng sau đây BẮT BUỘC phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN:

  • Thưởng tháng lương thứ 13 (Thưởng Tết).
  • Thưởng thành tích, thưởng KPI, thưởng doanh số.
  • Thưởng nhân các ngày lễ, tết (30/4, 2/9…).
  • Thưởng bằng cổ phiếu.

Các khoản tiền thưởng KHÔNG tính thuế TNCN

Chỉ có một số rất ít các khoản thưởng đặc biệt sau mới được miễn thuế TNCN:

  1. Tiền thưởng kèm theo các danh hiệu thi đua do Nhà nước phong tặng (Chiến sĩ thi đua, Huân chương, Huy chương…).
  2. Tiền thưởng kèm theo Giải thưởng Quốc gia, Quốc tế được Nhà nước Việt Nam thừa nhận.
  3. Tiền thưởng về cải tiến kỹ thuật, sáng chế, phát minh được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền công nhận.
  4. Tiền thưởng do phát hiện, khai báo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan nhà nước.

Lưu ý: Giấy khen, bằng khen do Công ty tự tặng cho nhân viên xuất sắc VẪN PHẢI TÍNH THUẾ TNCN.

Mối liên hệ giữa chi phí tiền thưởng và thuế TNCN

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ hai sắc thuế này:

  • Một khoản thưởng có thể được tính vào chi phí được trừ (Thuế TNDN) nếu có đầy đủ hồ sơ, quy chế.
  • Tuy nhiên, khoản thưởng đó vẫn phải cộng vào thu nhập chịu thuế (Thuế TNCN) của người lao động để khấu trừ thuế (trừ các trường hợp đặc biệt ở mục 3.3).

Đừng bao giờ tư duy rằng “Đã được tính vào chi phí doanh nghiệp thì người lao động không phải đóng thuế nữa”.

Các lỗi kế toán mà doanh nghiệp thường gặp

  1. Không có Quy chế tài chính/Quy chế lương thưởng: Chi theo cảm hứng của Giám đốc => Bị loại chi phí TNDN.
  2. Quên khấu trừ thuế TNCN: Chi thưởng Tết cho nhân viên nhưng không cộng vào thu nhập tính thuế của tháng/quý đó => Bị truy thu thuế và phạt hành vi khai sai.
  3. Chứng từ không khớp: Bảng chấm công không khớp với bảng lương, hoặc phiếu chi không có chữ ký người nhận.

Cách xây dựng hệ thống lương – thưởng đúng luật, tránh rủi ro thuế

Để bảo vệ doanh nghiệp trước các đợt thanh tra, kế toán cần tham mưu cho Ban lãnh đạo:

  1. Soạn thảo và ban hành: Hệ thống Hợp đồng lao động, Thỏa ước lao động tập thể và Quy chế lương thưởng chặt chẽ, chi tiết.
  2. Rà soát định kỳ: Đảm bảo mức lương, thưởng chi trả thực tế khớp đúng với quy định trong văn bản nội bộ.
  3. Cập nhật luật: Theo dõi các thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến để tính thuế TNCN chính xác.

Tóm lại, tiền lương, phụ cấp, thưởng hoàn toàn được tính vào chi phí nếu doanh nghiệp chứng minh được tính thực tế và có đầy đủ hồ sơ pháp lý (Quy chế, Hợp đồng, Chứng từ). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng phần lớn các khoản tiền thưởng đều phải chịu thuế TNCN, doanh nghiệp cần khấu trừ đúng quy định để tránh bị phạt. Hiểu sai bản chất hoặc làm sơ sài hồ sơ lương thưởng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến rủi ro truy thu thuế.

Bạn muốn nắm vững bí quyết xây dựng quy chế lương thưởng và tối ưu chi phí thuế đúng luật? Đăng ký ngay Khóa học đào tạo pháp luật cho kế toán công ty của Pháp chế ICAgiúp trang bị kiến thức thực chiến giúp bạn tự tin xử lý mọi vấn đề về Tiền lương, Thuế TNDN & TNCN, tránh xa rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Mời bạn xem thêm:

5/5 - (1 bình chọn)