Sơ đồ bài viết
Vị trí pháp chế doanh nghiệp (In-house Counsel) đang chuyển mình mạnh mẽ. Từ một bộ phận “hậu cần” chỉ lo giấy tờ, pháp chế nay đã trở thành “tấm khiên” vững chắc trong quản trị rủi ro và là “người tham mưu” chiến lược cho Ban lãnh đạo. Chính vì sự lên ngôi này, nghề pháp chế đang thu hút sự quan tâm lớn từ các cử nhân Luật và những người muốn chuyển đổi nghề nghiệp. Tuy nhiên, khoảng cách giữa lý thuyết trên giảng đường và thực tế tại doanh nghiệp là rất lớn. Vậy pháp chế cho người mới bắt đầu cần chuẩn bị hành trang gì? Làm sao để không bị “ngợp” trước khối lượng công việc khổng lồ?
Bài viết này của phapche.edu.vn sẽ vạch ra một lộ trình rõ ràng giúp bạn tự tin bước vào nghề.
Kiến thức và kỹ năng cần có cho người mới bắt đầu
Nghề pháp chế không chỉ đòi hỏi bạn thuộc luật, mà còn yêu cầu bạn biết “dùng luật” để phục vụ kinh doanh. Dưới đây là bộ khung năng lực cốt lõi:
Kiến thức chuyên môn vững chắc
Đây là nền tảng bắt buộc. Bạn cần tốt nghiệp chuyên ngành Luật (Kinh tế, Thương mại, Dân sự…) và nắm vững các mảng luật thường xuyên sử dụng trong doanh nghiệp:
- Luật Doanh nghiệp & Đầu tư: Để xử lý các thủ tục thành lập, thay đổi, quản trị nội bộ.
- Luật Thương mại & Dân sự: Nền tảng cho mọi giao dịch, hợp đồng.
- Luật Lao động & BHXH: Xử lý quan hệ nhân sự, tiền lương, kỷ luật.
- Kỹ năng đọc – phân tích văn bản: Khả năng hiểu đúng tinh thần điều luật và áp dụng linh hoạt vào tình huống cụ thể (Tư duy pháp lý).
Kỹ năng mềm: Vũ khí của pháp chế hiện đại
Khác với luật sư tranh tụng, nhân viên pháp chế phải làm việc với các phòng ban nội bộ (Kinh doanh, Marketing, HR…). Do đó, bạn cần:
- Kỹ năng giao tiếp & đàm phán: Biết cách giải thích các rủi ro pháp lý bằng ngôn ngữ kinh doanh dễ hiểu thay vì dùng thuật ngữ chuyên ngành khô khan.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề: Doanh nghiệp cần giải pháp (Solution), không chỉ cần sự cảnh báo (Warning).
- Tính cẩn trọng, tỉ mỉ: Một sai sót nhỏ trong hợp đồng có thể gây thiệt hại hàng tỷ đồng.
- Kỹ năng làm việc nhóm: Phối hợp nhịp nhàng để dự án chạy trôi chảy nhưng vẫn an toàn pháp lý.
Ngoại ngữ (Tiếng Anh pháp lý)
Trong xu thế hội nhập, tiếng Anh là tấm vé thông hành để bạn có mức lương cao và cơ hội thăng tiến. Pháp chế cho người mới bắt đầu nên tập trung rèn luyện kỹ năng đọc hiểu hợp đồng tiếng Anh, soạn thảo email công việc và nghiên cứu tài liệu quốc tế.
Kinh nghiệm thực tế dành cho người mới vào nghề
“Trăm hay không bằng tay quen”. Để rút ngắn thời gian bỡ ngỡ, bạn cần tích lũy kinh nghiệm ngay từ sớm.
Thực tập sớm – Va chạm sớm
Đừng đợi tốt nghiệp mới đi thực tập. Hãy tìm kiếm cơ hội tại:
- Văn phòng luật sư/Công ty luật: Rèn tư duy pháp lý sắc bén và kỹ năng tranh tụng, tư vấn.
- Phòng công chứng: Hiểu rõ quy trình thủ tục, giấy tờ chuẩn chỉnh.
- Bộ phận pháp chế doanh nghiệp: Tiếp cận trực tiếp với “hơi thở” kinh doanh, hiểu cách vận hành của một công ty.
Tự học và mở rộng mạng lưới
- Thường xuyên cập nhật các bản tin pháp luật, các án lệ mới và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn.
- Tham gia các cộng đồng pháp chế, diễn đàn luật sư để học hỏi các “case study” thực tế mà sách vở không dạy.
Rèn kỹ năng văn thư – hành chính
Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây là điểm yếu của nhiều “tân binh”. Bạn cần thành thạo:
- Thể thức trình bày văn bản hành chính (theo Nghị định 30).
- Soạn thảo email chuyên nghiệp.
- Kỹ năng lưu trữ, sắp xếp hồ sơ khoa học (Hard copy và Soft copy) để khi cần là có ngay.
Vai trò và công việc cơ bản của nhân viên pháp chế
Một nhân viên pháp chế mới (Junior Legal Executive) thường sẽ đảm nhận các đầu việc sau:
Tư vấn pháp lý nội bộ
- Tiếp nhận câu hỏi từ các phòng ban (Sales, HR, Kế toán…).
- Nghiên cứu quy định và đưa ra ý kiến tư vấn để đảm bảo hoạt động của họ tuân thủ pháp luật.
Soạn thảo và rà soát văn bản
- Hợp đồng thương mại: Mua bán, cung ứng dịch vụ, hợp tác kinh doanh…
- Văn bản nội bộ: Nội quy lao động, quy chế tài chính, quyết định bổ nhiệm/bãi nhiệm.
- Công văn: Soạn thảo công văn gửi cơ quan nhà nước, đối tác.
Thực hiện các thủ tục hành chính – pháp lý
Đây là công việc thường xuyên của người mới bắt đầu:
- Đăng ký thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện.
- Thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh (tên, địa chỉ, người đại diện…).
- Xin các loại “giấy phép con” (PCCC, ANTT, Vệ sinh ATTP…).
- Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, quyền tác giả.
Hỗ trợ giải quyết tranh chấp
- Thu thập chứng cứ, chuẩn bị hồ sơ khởi kiện.
- Làm đầu mối liên hệ với Luật sư bên ngoài hoặc cơ quan Tòa án/Trọng tài.
Lộ trình phát triển nghề pháp chế
Nghề pháp chế có lộ trình thăng tiến rất rõ ràng nếu bạn kiên trì:
- Legal Intern / Fresher: Học việc, hỗ trợ thủ tục hành chính.
- Junior Legal Executive: Thực hiện các công việc cơ bản, rà soát hợp đồng đơn giản.
- Senior Legal Executive: Xử lý các vấn đề phức tạp, đàm phán hợp đồng lớn, tư vấn sâu.
- Legal Manager: Quản lý đội nhóm, tham mưu cho Ban giám đốc.
- Head of Legal / Legal Director: Hoạch định chiến lược pháp lý toàn tập đoàn.
Lời khuyên cho người mới: Đừng vội vàng. Giai đoạn đầu hãy chấp nhận làm những việc nhỏ nhặt nhất (như photo tài liệu, đi nộp hồ sơ) để hiểu tường tận quy trình. Sai lầm lớn nhất là “ảo tưởng sức mạnh” hoặc tư duy cứng nhắc (“Luật cấm nên không làm được”) thay vì tìm giải pháp (“Làm thế nào để được phép làm”).
Hành trình pháp chế cho người mới bắt đầu chưa bao giờ là dễ dàng. Nó đòi hỏi sự kiên trì, tư duy logic và khả năng chịu áp lực cao. Tuy nhiên, đây là một nghề nghiệp đầy tiềm năng, mang lại vị thế và thu nhập hấp dẫn cho những ai thực sự nghiêm túc.
Hãy bắt đầu bằng việc trang bị kiến thức nền tảng vững chắc và không ngừng học hỏi từ thực tế. Nếu bạn đang tìm kiếm một “bệ phóng” để rút ngắn thời gian tự mày mò và tránh những sai lầm sơ đẳng, việc tham gia một khóa học đào tạo nghề bài bản là khoản đầu tư thông minh nhất.
Ngoài ra nếu bạn muốn trở thành một chuyên viên pháp chế “thực chiến” nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Bạn loay hoay với mớ lý thuyết khô khan và không biết áp dụng vào doanh nghiệp như thế nào?
Hãy tham khảo ngay: KHÓA HỌC PHÁP CHẾ DOANH NGHIỆP CHUYÊN SÂU CỦA PHÁP CHẾ ICA
Khóa học được thiết kế “may đo” cho người mới bắt đầu, cam kết mang lại:
- Kiến thức thực tiễn 100%: Được giảng dạy bởi các Trưởng phòng Pháp chế, Luật sư có 10-15 năm kinh nghiệm tại các Tập đoàn lớn.
- Học là làm được ngay: Cung cấp trọn bộ biểu mẫu hợp đồng, quy trình, văn bản hành chính chuẩn chỉnh để bạn áp dụng ngay vào công việc.
- Cầm tay chỉ việc: Hướng dẫn xử lý các tình huống “xương máu” thường gặp trong doanh nghiệp (Xử lý kỷ luật lao động, rủi ro hợp đồng, tranh chấp…).
- Hỗ trợ trọn đời: Tham gia cộng đồng học viên, được hỗ trợ giải đáp vướng mắc ngay cả khi đã đi làm.
Đừng để sự thiếu hụt kỹ năng cản bước sự nghiệp của bạn. Đăng ký khóa học pháp chế doanh nghiệp ngay hôm nay để trở thành chuyên gia pháp chế doanh nghiệp cùng ICA!
Mời bạn xem thêm:
