Sơ đồ bài viết
Trong quá trình vận hành kinh doanh, rủi ro pháp lý có thể xuất hiện ở bất cứ đâu: từ tranh chấp lao động, sai sót trong hợp đồng thương mại đến các vấn đề về thuế hay sở hữu trí tuệ. Thay vì “mất bò mới lo làm chuồng” hay xử lý vụ việc một cách manh mún, nhiều công ty hiện nay lựa chọn giải pháp ký kết các hợp đồng dịch vụ pháp lý dài hạn. Vậy có những loại hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp nào? Đâu là lựa chọn tối ưu nhất cho mô hình kinh doanh của bạn? Bài viết dưới đây của phapche.edu.vn sẽ phân loại chi tiết và giúp bạn đưa ra quyết định chính xác.
Khái niệm hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp
Hợp đồng dịch vụ pháp lý là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa doanh nghiệp (bên thuê dịch vụ) và tổ chức hành nghề luật sư hoặc công ty luật (bên cung cấp dịch vụ). Theo đó, đơn vị cung cấp sẽ thực hiện các công việc pháp lý theo yêu cầu, và doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán phí dịch vụ.
Phạm vi của hợp đồng này rất rộng, bao gồm nhưng không giới hạn ở các hoạt động: tư vấn, soạn thảo văn bản, rà soát hợp đồng, đại diện ngoài tố tụng, tranh tụng tại tòa án hoặc quản trị rủi ro tuân thủ.
Phân loại hợp đồng dịch vụ pháp lý theo nội dung dịch vụ
Đây là cách phân loại phổ biến nhất, giúp doanh nghiệp hình dung rõ “mình đang mua cái gì” từ các đơn vị luật. Dưới đây là 4 nhóm chính trong những loại hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp:
Hợp đồng tư vấn pháp luật thường xuyên (Legal Retainer)
Đây là loại hợp đồng được ví như việc doanh nghiệp thuê một “phòng pháp chế thuê ngoài”.
- Nội dung: Luật sư sẽ tư vấn mọi vấn đề phát sinh trong hoạt động vận hành hằng ngày như: luật doanh nghiệp, lao động, bảo hiểm, thuế, rà soát hợp đồng mua bán…
- Lợi ích: Doanh nghiệp có luật sư đồng hành mọi lúc, giúp kiểm soát rủi ro từ sớm với chi phí cố định hàng tháng hợp lý hơn nhiều so với nuôi bộ máy nhân sự.
Hợp đồng đại diện cho doanh nghiệp
Khi doanh nghiệp không muốn hoặc không đủ chuyên môn để trực tiếp làm việc với bên thứ ba, họ sẽ ký hợp đồng này.
- Đại diện ngoài tố tụng: Luật sư đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan nhà nước (xin giấy phép, giải trình thuế…) hoặc tham gia đàm phán, ký kết giao dịch với đối tác.
- Đại diện trong tố tụng: Luật sư đại diện hoặc bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho doanh nghiệp tại Tòa án hoặc Trung tâm Trọng tài thương mại trong các vụ kiện tụng, tranh chấp.
Hợp đồng dịch vụ pháp lý chuyên ngành
Dành cho các nhu cầu chuyên sâu mà pháp chế nội bộ có thể không đáp ứng được:
- Sở hữu trí tuệ: Đăng ký nhãn hiệu, bản quyền, xử lý vi phạm thương hiệu.
- Bất động sản: Tư vấn pháp lý dự án, thủ tục sang tên, hoàn công, giấy phép xây dựng.
- Đầu tư nước ngoài: Tư vấn thành lập doanh nghiệp FDI, điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư.
- Tài chính – Ngân hàng: Tư vấn các hợp đồng tín dụng, vay vốn, thế chấp phức tạp.
Hợp đồng xử lý hồ sơ hoặc dự án pháp lý cụ thể
Loại hợp đồng này có mục tiêu, phạm vi và thời hạn rất rõ ràng, thường kết thúc khi công việc hoàn tất.
Ví dụ: Hợp đồng tư vấn thương vụ M&A (Mua bán & Sáp nhập), hợp đồng tái cấu trúc doanh nghiệp, hoặc hợp đồng xin một loại giấy phép con cụ thể (như giấy phép mạng xã hội, giấy phép sàn TMĐT).
Phân loại hợp đồng dịch vụ pháp lý theo thời hạn thực hiện
Bên cạnh nội dung, những loại hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp còn được phân chia dựa trên thời gian cam kết:
Hợp đồng pháp lý cố định (Fixed-term)
Thường có thời hạn từ 6 tháng đến 12 tháng. Đây là hình thức phổ biến của dịch vụ tư vấn thường xuyên. Doanh nghiệp và công ty luật cam kết gắn bó trong một khoảng thời gian đủ dài để hiểu và hỗ trợ nhau hiệu quả.
Hợp đồng pháp lý không xác định thời hạn
Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày ký cho đến khi một trong hai bên có thông báo chấm dứt. Loại này mang tính linh hoạt cao, phù hợp với các tập đoàn lớn có nhu cầu hỗ trợ pháp lý liên tục và ổn định qua nhiều năm.
Hợp đồng pháp lý theo vụ việc/dự án
Thời hạn của hợp đồng phụ thuộc vào tiến độ của vụ việc. Ví dụ: Hợp đồng tranh tụng sẽ kéo dài từ khi thụ lý đến khi có bản án có hiệu lực pháp luật; Hợp đồng xin giấy phép kết thúc khi doanh nghiệp nhận được giấy phép.
Cách lựa chọn loại hợp đồng pháp lý phù hợp
Để tối ưu chi phí, doanh nghiệp cần cân nhắc các yếu tố sau trước khi đặt bút ký:
- Quy mô doanh nghiệp: SME (Vừa và nhỏ) thường ưu tiên Hợp đồng tư vấn thường xuyên để tiết kiệm chi phí nhân sự. Tập đoàn lớn thường kết hợp cả tư vấn thường xuyên và Hợp đồng theo dự án cho các thương vụ lớn.
- Tần suất nhu cầu: Nếu phát sinh việc hàng ngày -> Chọn tư vấn thường xuyên. Nếu cả năm mới có 1 vụ tranh chấp -> Chọn hợp đồng theo vụ việc.
- Lĩnh vực kinh doanh: Các ngành rủi ro cao (Bất động sản, Y tế, Tài chính) cần các Hợp đồng pháp lý chuyên ngành sâu.
- Ngân sách: Cân đối giữa phí dịch vụ trọn gói (Retainer fee) và phí tính theo giờ (Hourly rate).
Lợi ích khi doanh nghiệp ký hợp đồng dịch vụ pháp lý
Việc hiểu rõ những loại hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp và áp dụng đúng sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn:
- Giảm thiểu rủi ro tổng thể: Ngăn chặn sai phạm trước khi nó xảy ra.
- Chuẩn hóa quy trình: Hệ thống văn bản, hợp đồng, quy trình nội bộ được luật sư chuẩn hóa bài bản.
- Tăng tính tuân thủ: Đảm bảo doanh nghiệp luôn hoạt động đúng luật, tránh các khoản phạt hành chính không đáng có.
- Tối ưu chi phí: Chi phí thuê luật sư thường xuyên thường thấp hơn và hiệu quả hơn so với việc tự xử lý khủng hoảng pháp lý.
Trên đây là tổng hợp những loại hợp đồng dịch vụ pháp lý dành cho doanh nghiệp phổ biến nhất hiện nay. Tùy thuộc vào giai đoạn phát triển và nhu cầu thực tế, doanh nghiệp có thể linh hoạt lựa chọn hình thức hợp tác phù hợp để tạo dựng hành lang pháp lý vững chắc cho mình.
Tuy nhiên, dù có thuê luật sư bên ngoài hay không, việc nâng cao năng lực pháp lý nội bộ, đặc biệt là kỹ năng rà soát hợp đồng cho đội ngũ nhân sự vẫn là điều cốt lõi.
Bạn muốn tự mình nắm vững kỹ năng “soi” lỗi hợp đồng để bảo vệ doanh nghiệp?
Hãy tham khảo ngay Khóa học kỹ năng rà soát pháp lý hợp đồng của Pháp chế ICA. Khóa học cung cấp kiến thức thực chiến, giúp bạn tự tin soạn thảo, rà soát và đàm phán hợp đồng thương mại một cách chuyên nghiệp mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào dịch vụ bên ngoài.
Liên hệ ngay với Pháp chế ICA để được tư vấn lộ trình học tập phù hợp!
Mời bạn xem thêm:
