Sơ đồ bài viết
Trong lộ trình hiện đại hóa nền kinh tế, Chính phủ luôn khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể tiến lên mô hình doanh nghiệp để mở rộng quy mô và minh bạch hóa tài chính. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất chính là nỗi lo về chi phí vận hành và nghĩa vụ thuế. Nắm bắt được tâm lý đó, chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp hình thành từ hộ kinh doanh đã trở thành đòn bẩy quan trọng giúp các chủ shop tự tin chuyển đổi. Với những cập nhật mới nhất từ năm 2026, hãy cùng phapche.edu.vn tìm hiểu lộ trình ưu đãi thuế “vàng” này.
Doanh nghiệp hình thành từ hộ kinh doanh là gì?
Doanh nghiệp hình thành từ hộ kinh doanh là mô hình doanh nghiệp (thường là Công ty TNHH hoặc Doanh nghiệp tư nhân) được thành lập trên cơ sở chuyển đổi toàn bộ hoạt động kinh doanh từ một hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh đã tồn tại trước đó.
Quy định này áp dụng cho:
- Hộ kinh doanh có đăng ký mã số thuế và giấy phép kinh doanh.
- Cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thành lập doanh nghiệp lần đầu.
Căn cứ pháp lý áp dụng từ năm 2026
Từ ngày 01/01/2026, các ưu đãi thuế được điều chỉnh theo Khoản 4 Điều 21 Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý cốt lõi thay thế cho các quy định cũ, mang đến cái nhìn thông thoáng hơn về điều kiện hưởng ưu đãi, đặc biệt là sự kết nối chặt chẽ giữa thuế suất ưu đãi và doanh thu thực tế.
Lộ trình miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)
Thời gian miễn thuế 02 năm liên tục
Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được miễn 100% thuế TNDN trong vòng 02 năm.
Thời điểm bắt đầu tính miễn thuế:
- Tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế.
- Trường hợp đặc biệt: Nếu doanh nghiệp chưa có thu nhập chịu thuế trong 03 năm đầu kể từ năm có doanh thu, thì thời gian miễn thuế sẽ bắt đầu được tính từ năm thứ 04.
Thuế suất áp dụng sau thời gian miễn thuế
Điểm ưu việt của chính sách 2026 là sau khi hết 02 năm miễn thuế, doanh nghiệp vẫn được hưởng thuế suất ưu đãi thấp hơn mức 20% thông thường:
| Tổng doanh thu năm | Thuế suất áp dụng | Ghi chú |
| Không quá 03 tỷ đồng | 15% | Áp dụng cho doanh nghiệp siêu nhỏ |
| Từ 03 tỷ đến 50 tỷ đồng | 17% | Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ |
| Trên 50 tỷ đồng | 20% | Thuế suất phổ thông |
Sau khi kết thúc thời gian 02 năm miễn thuế TNDN, doanh nghiệp không phải nộp ngay mức thuế suất 20% mà vẫn được hưởng lộ trình thuế suất ưu đãi dựa trên quy mô doanh thu. Đây là chính sách giúp doanh nghiệp chuyển đổi tránh được “cú sốc” tài chính khi mới gia nhập thị trường.
- Mức thuế suất 15%: Áp dụng xuyên suốt cho các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng. Đây là mức ưu đãi cực lớn dành cho các doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Mức thuế suất 17%: Áp dụng cho các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
- Ý nghĩa: Kế toán cần xác định chính xác tổng doanh thu (bao gồm cả doanh thu bán hàng và doanh thu tài chính) để áp dụng đúng mã thuế suất trên tờ khai quyết toán thuế TNDN.
Lựa chọn kỳ tính thuế đầu tiên: Quyền lợi của kế toán
Một trong những điểm linh hoạt của Nghị định 320/2025/NĐ-CP là cho phép doanh nghiệp tối ưu hóa thời gian ưu đãi nếu kỳ tính thuế đầu tiên không đủ 12 tháng (do thành lập vào các tháng cuối năm).
- Lựa chọn 1: Hưởng miễn thuế ngay kỳ tính thuế đầu tiên. Lựa chọn này phù hợp nếu doanh nghiệp có lợi nhuận đột biến ngay khi mới thành lập.
- Lựa chọn 2: Đăng ký bắt đầu hưởng miễn thuế từ kỳ tính thuế tiếp theo. Kế toán sẽ nộp thuế bình thường cho vài tháng của năm đầu và dành trọn 24 tháng miễn thuế cho các năm sau khi quy mô kinh doanh đã ổn định hơn.
Lưu ý: Doanh nghiệp phải gửi văn bản đăng ký lựa chọn thời điểm hưởng ưu đãi cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp cùng với hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế đầu tiên.
Điều kiện vàng để được hưởng miễn thuế
Không phải mọi doanh nghiệp thành lập mới đều được hưởng ưu đãi này. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh phải đáp ứng:
- Có thời gian sản xuất kinh doanh liên tục ít nhất 12 tháng tính đến ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Chưa từng được hưởng ưu đãi thuế TNDN với tư cách là doanh nghiệp trước đó.
Các trường hợp loại trừ cần lưu ý
Doanh nghiệp sẽ KHÔNG được hưởng miễn thuế nếu rơi vào các trường hợp:
- Người đại diện pháp luật hoặc thành viên góp vốn lớn đang tham gia quản lý một doanh nghiệp khác đang hoạt động.
- Chuyển đổi từ hộ kinh doanh đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng.
- Thành lập doanh nghiệp mới nhưng không có quá trình sản xuất kinh doanh liên tục trước đó.
Mức thuế suất khi kết thúc lộ trình ưu đãi
Khi đã sử dụng hết toàn bộ thời gian miễn thuế và thời gian hưởng thuế suất ưu đãi (15% hoặc 17%), doanh nghiệp sẽ quay trở lại nghĩa vụ thuế như một đơn vị kinh doanh thông thường.
- Áp dụng mức 20%: Đây là thuế suất phổ thông tính trên thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.
- Trách nhiệm của kế toán: Lúc này, vai trò của kế toán chuyển sang việc tối ưu hóa chi phí được trừ và kiểm soát chặt chẽ hóa đơn chứng từ để giảm thiểu số thuế TNDN phải nộp một cách hợp pháp. Việc chuyển đổi từ hưởng ưu đãi sang tự lực tài chính yêu cầu một hệ thống kế toán quản trị cực kỳ vững chắc.
Chính sách miễn thuế đối với doanh nghiệp hình thành từ hộ kinh doanh là cơ hội lớn để các chủ hộ chuyên nghiệp hóa bộ máy quản lý. Tuy nhiên, ưu đãi luôn đi kèm với điều kiện pháp lý khắt khe. Việc hiểu đúng đối tượng, đúng thời điểm và đúng thủ tục là chìa khóa để doanh nghiệp hưởng lợi tối đa từ ngân sách nhà nước.
Nâng tầm từ Kế toán viên thành chuyên gia tư vấn thuế chiến lược! Trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp không cần một người chỉ biết nhập liệu, họ cần một kế toán am hiểu pháp luật để tối ưu hóa dòng tiền. Với Khóa học đào tạo pháp luật cho kế toán công ty của Pháp chế ICA, bạn sẽ làm chủ các nghị định mới nhất, tự tin tham mưu cho Ban lãnh đạo và nâng cao vị thế nghề nghiệp của chính mình.
Mời bạn xem thêm:
