Sơ đồ bài viết
Trong hệ thống kiến thức khoa học pháp lý, việc nắm vững nền tảng lý luận là yếu tố tiên quyết đối với mọi sinh viên luật. Đặc biệt, bài giảng môn học Lý luận nhà nước và pháp luật chương III được xem là “chìa khóa” quan trọng giúp người học lý giải được nguồn gốc, bản chất và các quy luật vận động cơ bản của bộ máy nhà nước. Bài viết dưới đây của Phapche.edu.vn sẽ hệ thống hóa toàn bộ kiến thức trọng tâm của chương này một cách chi tiết, logic và dễ hiểu nhất, giúp bạn củng cố tư duy pháp lý vững chắc cho các môn học chuyên ngành sau này.
Bài giảng môn học Lý luận nhà nước và pháp luật chương III – Luật Dạy nghề
Trong chương III của học phần Lý luận Nhà nước và Pháp luật, sinh viên được tiếp cận những nội dung cốt lõi của Luật Dạy nghề – hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động đào tạo nghề tại Việt Nam. Đây là nền tảng quan trọng để hiểu rõ quyền, nghĩa vụ của người học nghề, trách nhiệm của cơ sở dạy nghề cũng như vai trò quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực này.
Khái niệm và nguyên tắc cơ bản của Luật Dạy nghề
Luật Dạy nghề được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 29/11/2006, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của hệ thống pháp luật về giáo dục nghề nghiệp.
Theo khoản 1 Điều 5 Luật Dạy nghề, dạy nghề được hiểu là:
Hoạt động dạy và học nhằm trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết để có thể tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khóa học.
Mục tiêu của dạy nghề
Theo Điều 4 Luật Dạy nghề, mục tiêu của dạy nghề là đào tạo đội ngũ nhân lực kỹ thuật trực tiếp cho các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ. Người học sau khi tốt nghiệp phải:
- Có năng lực thực hành nghề phù hợp với trình độ đào tạo
- Có đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật
- Có tác phong công nghiệp và sức khỏe
- Có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học lên trình độ cao hơn
Qua đó, đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Nhiệm vụ và quyền của người học nghề
Nhiệm vụ của người học nghề
Theo Điều 63 Luật Dạy nghề và Điều 82 Luật Giáo dục 2019, người học nghề có các nghĩa vụ cơ bản sau:
- Học tập, rèn luyện đúng chương trình, kế hoạch và nội quy của cơ sở giáo dục
- Tôn trọng nhà giáo, cán bộ, nhân viên; đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập
- Chấp hành pháp luật và các quy định của cơ sở giáo dục
- Tham gia lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ môi trường phù hợp với độ tuổi, sức khỏe
- Giữ gìn, bảo vệ tài sản của nhà trường
- Góp phần xây dựng và phát huy truyền thống của cơ sở giáo dục
Quyền của người học nghề
Theo Điều 83 Luật Giáo dục 2019, người học nghề được bảo đảm nhiều quyền lợi, tiêu biểu như:
- Được học tập trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh
- Được tôn trọng, đối xử bình đẳng và cung cấp đầy đủ thông tin học tập
- Được phát triển năng lực, tài năng, sáng tạo cá nhân
- Được học vượt, rút ngắn hoặc kéo dài thời gian học theo quy định
- Được cấp văn bằng, chứng chỉ sau khi hoàn thành chương trình
- Được sử dụng cơ sở vật chất, thư viện, trang thiết bị phục vụ học tập
- Được tham gia các tổ chức đoàn thể trong nhà trường
- Được kiến nghị, phản ánh để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
- Được hưởng chính sách ưu tiên của Nhà nước khi đáp ứng điều kiện
- Được cử đại diện tham gia hội đồng trường theo quy định
Nghĩa vụ và chính sách đối với người học nghề
Nghĩa vụ làm việc có thời hạn
Theo Điều 64 Luật Dạy nghề:
- Người học theo chế độ cử tuyển, chương trình do Nhà nước hoặc nước ngoài tài trợ phải chấp hành sự điều động làm việc có thời hạn
- Trường hợp không chấp hành, phải bồi hoàn học bổng và chi phí đào tạo
- Người học được doanh nghiệp tài trợ chi phí đào tạo phải làm việc theo cam kết trong hợp đồng
Chính sách hỗ trợ người học nghề
Theo Điều 65, người học nghề được hưởng:
- Học bổng, trợ cấp xã hội
- Chính sách tín dụng giáo dục
- Miễn, giảm phí dịch vụ công cộng theo quy định
Ngoài ra, học sinh trường dân tộc nội trú được tuyển thẳng vào trung cấp nghề và hưởng các chính sách ưu tiên tương ứng.
Trong các trường hợp đi nghĩa vụ quân sự, ốm đau, tai nạn, thai sản hoặc hoàn cảnh gia đình khó khăn, người học được bảo lưu kết quả học nghề trong thời gian tối đa 04 năm.
Chính sách đối với người học nghề đi làm việc ở nước ngoài
Nhà nước tổ chức đào tạo nghề cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Người đang học nghề nếu đi làm việc ở nước ngoài cũng được bảo lưu kết quả học tập theo quy định tại Điều 66.
Chính sách đối với người đạt giải thi tay nghề
Theo Điều 67:
- Người đạt giải trong các kỳ thi tay nghề quốc gia, quốc tế được khen thưởng
- Đạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia được tuyển thẳng vào cao đẳng nghề
- Đạt giải quốc tế được tuyển thẳng vào đại học nếu đủ điều kiện văn bằng
Nhiệm vụ và quyền hạn của cơ sở dạy nghề
Theo Điều 50 Luật Dạy nghề và Điều 60 Luật Giáo dục, các cơ sở dạy nghề có quyền tự chủ và trách nhiệm trong:
- Công khai mục tiêu, chương trình, chất lượng đào tạo
- Tổ chức tuyển sinh, đào tạo, nghiên cứu khoa học và cấp văn bằng
- Quản lý đội ngũ giảng viên, người lao động và người học
- Huy động, quản lý và sử dụng nguồn lực
- Phối hợp với gia đình, tổ chức và xã hội trong hoạt động giáo dục
Cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập thực hiện quyền tự chủ theo quy định của pháp luật hiện hành.
Quản lý nhà nước về dạy nghề
Nội dung quản lý nhà nước
Theo Điều 83, quản lý nhà nước về dạy nghề bao gồm:
- Xây dựng chiến lược, chính sách phát triển dạy nghề
- Ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật về dạy nghề
- Quy định chương trình, tiêu chuẩn giáo viên, cơ sở vật chất
- Kiểm định chất lượng đào tạo
- Tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm
- Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực dạy nghề
Cơ quan quản lý nhà nước
- Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về dạy nghề
- Cơ quan chuyên trách ở trung ương chịu trách nhiệm trước Chính phủ
- Các bộ, ngành và UBND các cấp phối hợp quản lý theo phân cấp
Đầu tư, quỹ hỗ trợ và thanh tra
Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách, đất đai, chính sách thuế cho dạy nghề; thành lập Quỹ hỗ trợ học nghề hoạt động không vì lợi nhuận và được miễn thuế.
Hoạt động thanh tra dạy nghề được thực hiện theo pháp luật về thanh tra nhằm bảo đảm việc tuân thủ quy định và xử lý vi phạm.
Tổng kết lại, nội dung bài giảng môn học Lý luận nhà nước và pháp luật chương III không chỉ dừng lại ở các khái niệm trừu tượng mà còn cung cấp lăng kính khoa học để nhìn nhận sự hình thành và phát triển của nhà nước qua các giai đoạn lịch sử. Hy vọng rằng tài liệu này đã giúp bạn tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình ôn tập. Đừng quên hệ thống lại kiến thức bằng sơ đồ tư duy và vận dụng vào các bài tập tình huống thực tế để đạt kết quả cao nhất trong kỳ thi sắp tới.
Tham khảo trọn bộ bài giảng ôn tập môn Lý luận nhà nước và pháp luật: https://study.phapche.edu.vn/khoa-hoc-tim-hieu-mon-ly-luan-nha-nuoc-va-phap-luat?ref=lnpc
Mời bạn xem thêm:
