Nghị định 117/2025/NĐ-CP: Điểm kế toán cần lưu ý

Năm 2026, cộng đồng kế toán và doanh nghiệp đang đứng trước một “luồng gió mới” nhưng cũng đầy thách thức mang tên Nghị định 117/2025/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất nhằm siết chặt quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT).

Nếu trước đây, việc kê khai thuế TMĐT còn nhiều “khoảng mờ” thì nay, với Nghị định này, vai trò của kế toán trở nên then chốt hơn bao giờ hết. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về Nghị định 117/2025/NĐ-CP: Điểm kế toán cần lưu ý để đảm bảo tuân thủ và bảo vệ doanh nghiệp.

Tổng quan Nghị định 117/2025/NĐ-CP dưới góc nhìn kế toán

Nghị định 117/2025/NĐ-CP ra đời với mục tiêu tập trung hóa việc quản lý thuế thông qua các nền tảng trung gian. Thay vì quản lý hàng triệu cá nhân nhỏ lẻ, cơ quan thuế chuyển dịch trọng tâm sang các sàn TMĐT.

Sự khác biệt cốt lõi: Chuyển từ cơ chế người bán tự kê khai sang cơ chế sàn khấu trừ tại nguồn đối với các nền tảng có chức năng thanh toán. Điều này đòi hỏi kế toán phải thay đổi hoàn toàn tư duy hạch toán và đối soát dữ liệu.

Sàn TMĐT phải khai và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh

Đây là quy định gây tác động mạnh nhất. Các sàn TMĐT có chức năng thanh toán trực tiếp (như Shopee, Lazada, TikTok Shop) hiện nay gánh vác trách nhiệm pháp lý của một đơn vị khấu trừ thuế.

Nghĩa vụ kế toán tại các sàn TMĐT:

• Tổng hợp doanh thu: Phải có hệ thống phần mềm đủ mạnh để tách biệt doanh thu từng shop.
• Xác định đối tượng: Phân loại đúng ai thuộc diện bị khấu trừ (dựa trên dữ liệu định danh CCCD/MST).
• Kê khai đúng hạn: Sàn phải nộp tờ khai và tiền thuế thay cho hàng vạn chủ shop theo định kỳ tháng/quý.

Cơ chế khấu trừ thuế ngay khi thanh toán

Theo Nghị định 117, tiền thuế sẽ được “giữ lại” ngay tại thời điểm dòng tiền từ người mua chảy về hệ thống của sàn.

• Ảnh hưởng dòng tiền: Hộ kinh doanh sẽ nhận được số tiền thực tế đã trừ đi phần thuế (Net).
• Hạch toán kế toán: Kế toán của hộ kinh doanh không được hạch toán doanh thu theo số tiền thực nhận mà phải hạch toán theo doanh thu tổng và ghi nhận phần thuế đã nộp là khoản thuế khấu trừ tại nguồn.
• Chứng từ: Kế toán cần thu thập chứng từ khấu trừ thuế do sàn cung cấp để làm căn cứ đối soát với cơ quan thuế sau này.

Tỷ lệ % doanh thu khấu trừ: Kế toán cần áp dụng sao cho đúng?

Nghị định quy định rõ tỷ lệ khấu trừ tùy theo loại hình sản phẩm/dịch vụ:

• Bán hàng hóa: 1,5% (bao gồm 1% GTGT và 0,5% TNCN).
• Dịch vụ, hoa hồng: Tỷ lệ cao hơn (thường từ 3% đến 7%).

Lưu ý: Nếu kế toán áp dụng sai tỷ lệ (ví dụ: nhầm lẫn giữa mặt hàng hàng hóa và dịch vụ gia công), sàn TMĐT sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới và bị xử phạt về hành vi khai sai nghĩa vụ thuế nộp thay.

Trường hợp sàn không có chức năng thanh toán: Trách nhiệm thuộc về ai?

Đối với các sàn chỉ đóng vai trò “rao vặt” (không thu tiền hộ), Nghị định 117 quy định hộ kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế.

Công việc của kế toán lúc này:

1. Theo dõi doanh thu thực tế từ tất cả các đơn hàng thành công.
2. Tự tính toán số thuế phải nộp khi doanh thu vượt ngưỡng (500 triệu/năm).
3. Chủ động lập tờ khai điện tử để tránh bị cơ quan thuế rà soát thông qua dữ liệu vận chuyển.

Nghĩa vụ cung cấp thông tin: Điểm nóng về hậu kiểm

Nghị định 117/2025/NĐ-CP yêu cầu sự phối hợp 3 bên: Người bán – Sàn – Cơ quan thuế.

• Kế toán phải chuẩn hóa dữ liệu: Thông tin MST, số căn cước, địa chỉ kinh doanh và số điện thoại phải khớp giữa các nền tảng.
• Hệ quả: Việc cung cấp thiếu hoặc sai thông tin có thể khiến shop bị sàn khóa tài khoản hoặc bị cơ quan thuế đưa vào danh sách kiểm soát rủi ro cao.

Những điểm kế toán cần đặc biệt lưu ý (Check-list)

1. Đối chiếu định kỳ: Phải khớp số liệu giữa “Báo cáo doanh thu sàn” và “Chứng từ nộp thuế thay”.
2. Kiểm soát ngưỡng miễn thuế: Lưu ý ngưỡng 500 triệu đồng/năm để biết khi nào được hoàn thuế hoặc khi nào phải nộp thêm (nếu kinh doanh trên nhiều sàn).
3. Hạch toán phí sàn: Phí sàn là chi phí, doanh thu tính thuế là giá bán đến tay người tiêu dùng. Tránh hạch toán nhầm doanh thu là số tiền sau khi trừ phí.

Nghị định 117/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản quy phạm pháp luật mà còn là một cuộc cách mạng trong quản lý thuế TMĐT. Đối với kế toán, đây là thời điểm phải nâng cấp kỹ năng số và kiến thức pháp lý để không bị tụt hậu.

Bạn đang lo lắng về việc hạch toán theo Nghị định 117? Đừng bỏ lỡ Khóa học đào tạo pháp luật cho kế toán công ty của Pháp chế ICA. Chúng tôi sẽ hướng dẫn bạn cách xây dựng quy trình đối soát tự động, xử lý chứng từ điện tử và kỹ thuật giải trình thuế không sai một ly. Liên hệ ngay để nhận tài liệu hướng dẫn thực hành kế toán TMĐT mới nhất 2026!

FAQ – Câu hỏi từ góc nhìn kế toán

Mời bạn xem thêm:

• Cẩm nang checklist pháp lý kế toán cần nắm khi quyết toán thuế
• Kế toán có phải chịu trách nhiệm hình sự không?
• Lộ trình nâng cấp từ kế toán làm sổ đến kế toán hiểu luật